Xu hướng nhập khẩu Trung Quốc Việt Nam 2026: Doanh nghiệp cần thay đổi gì để thích ứng?

Xu hướng nhập khẩu Trung Quốc Việt Nam đang có nhiều thay đổi đáng chú ý trong năm 2026. Trung Quốc tiếp tục là nguồn cung quan trọng đối với doanh nghiệp Việt Nam, từ máy móc, linh kiện, nguyên vật liệu sản xuất đến hàng tiêu dùng, thời trang, đồ gia dụng và nhiều nhóm sản phẩm phục vụ thương mại điện tử.

Tuy nhiên, cách nhập hàng đang dần thay đổi. Người kinh doanh không còn chỉ quan tâm tới việc tìm sản phẩm giá thấp và cước vận chuyển rẻ. Những yếu tố như hồ sơ nhà cung cấp, mã HS, thuế nhập khẩu, xuất xứ, kiểm tra chuyên ngành, truy xuất nguồn gốc và tổng giá vốn sau khi hàng về Việt Nam ngày càng cần được kiểm tra kỹ hơn.

Điều này khiến hoạt động nhập hàng Trung Quốc chuyển từ tư duy “mua được hàng rẻ” sang “xây dựng được một chuỗi cung ứng ổn định, có thể kiểm soát và mở rộng lâu dài”.

Xu hướng nhập khẩu Trung Quốc Việt Nam đang thay đổi theo hướng nào?

Có thể nhìn thấy một số thay đổi lớn trong cách doanh nghiệp Việt Nam nhập hàng từ Trung Quốc:

• Quy mô nhập khẩu ngày càng lớn và chuyên nghiệp hơn.
• Nhu cầu nhập máy móc, linh kiện và nguyên vật liệu sản xuất tiếp tục quan trọng.
• Nhập khẩu chính ngạch được quan tâm nhiều hơn.
• Doanh nghiệp chú trọng hơn tới mã HS, thuế và chính sách mặt hàng.
• Yêu cầu về nguồn gốc, hồ sơ sản phẩm và truy xuất dữ liệu tăng lên.
• Phương thức tìm nguồn chuyển từ chỉ so giá sang đánh giá toàn bộ nhà cung cấp.
• Đường bộ và đường biển được lựa chọn linh hoạt theo từng loại hàng.
• Giá vốn được tính trên toàn bộ hành trình thay vì chỉ dựa trên giá sản phẩm và cước/kg.

1. Trung Quốc vẫn là nguồn cung quan trọng của doanh nghiệp Việt Nam

Lợi thế lớn của thị trường Trung Quốc nằm ở hệ sinh thái sản xuất rất rộng. Doanh nghiệp Việt Nam có thể tìm từ hàng tiêu dùng nhỏ đến máy móc, linh kiện, nguyên liệu, bao bì và sản phẩm OEM, ODM.

Các nền tảng như 1688, Taobao và Alibaba cũng giúp người mua dễ dàng tìm kiếm và so sánh nguồn hàng hơn trước.

Tuy nhiên, việc tìm được sản phẩm trên sàn không đồng nghĩa nhà cung cấp đó phù hợp để nhập khẩu lâu dài. Khi quy mô đơn hàng tăng, doanh nghiệp cần xem xét thêm:

• Năng lực sản xuất.
• Khả năng cung cấp số lượng ổn định.
• Chất lượng sản phẩm giữa các lô.
• Khả năng cung cấp chứng từ.
• Thông tin pháp nhân của nhà cung cấp.
• Khả năng phối hợp với đơn vị xuất khẩu.
• Khả năng đáp ứng yêu cầu về xuất xứ hoặc hồ sơ kỹ thuật.

Vì vậy, xu hướng mới không chỉ là tìm được hàng Trung Quốc, mà là tìm được nguồn hàng có khả năng phục vụ một chuỗi nhập khẩu lâu dài.

2. Nhập khẩu đang chuyển từ mua hàng tiêu dùng sang phục vụ cả sản xuất

Khi nói đến nhập hàng Trung Quốc, nhiều người thường nghĩ tới quần áo, phụ kiện, đồ gia dụng hoặc sản phẩm bán trên sàn thương mại điện tử. Tuy nhiên, nhu cầu của doanh nghiệp còn mở rộng mạnh sang:

• Máy móc sản xuất.
• Thiết bị công nghiệp.
• Linh kiện điện và điện tử.
• Phụ tùng.
• Nguyên liệu.
• Bao bì.
• Vật tư phục vụ sản xuất.
• Sản phẩm OEM và ODM.

Những nhóm hàng này đòi hỏi cách nhập khác hàng tiêu dùng thông thường. Doanh nghiệp thường phải có thông số kỹ thuật, model, catalogue, thông tin nhà sản xuất và dữ liệu sản phẩm rõ ràng hơn để kiểm tra mã HS và thủ tục.

3. Xu hướng chuyển từ tiểu ngạch sang chính ngạch ngày càng rõ

Một thay đổi đáng chú ý trong Xu hướng nhập khẩu Trung Quốc Việt Nam là doanh nghiệp ngày càng quan tâm tới nhập khẩu chính ngạch.

Nguyên nhân không chỉ đến từ yêu cầu quản lý mà còn từ chính nhu cầu của doanh nghiệp khi quy mô kinh doanh tăng.

Nhập khẩu theo quy trình rõ ràng giúp doanh nghiệp thuận tiện hơn khi cần:

• Quản lý chứng từ.
• Theo dõi từng lô hàng.
• Kiểm soát nghĩa vụ thuế.
• Hạch toán chi phí.
• Bán hàng B2B.
• Phát triển hệ thống đại lý.
• Kiểm soát nguồn gốc hàng hóa.
• Mở rộng quy mô nhập khẩu.

Điều này không có nghĩa một phương thức sẽ phù hợp với mọi đơn hàng. Doanh nghiệp vẫn cần đánh giá từng loại hàng, số lượng và mục đích kinh doanh. Tuy nhiên, với hoạt động nhập khẩu thường xuyên, yêu cầu về hồ sơ và khả năng kiểm soát chuỗi cung ứng ngày càng quan trọng hơn.

4. Mã HS không còn là vấn đề chỉ xử lý khi hàng về cửa khẩu

Trước đây, nhiều người mua hàng trước rồi mới hỏi đơn vị vận chuyển về mã HS. Cách làm này có thể tạo ra rủi ro vì mã HS liên quan trực tiếp tới nhiều vấn đề.

Mã HS có thể ảnh hưởng tới:

• Thuế nhập khẩu.
• Thuế GTGT áp dụng cho hàng hóa.
• Khả năng hưởng thuế ưu đãi đặc biệt.
• Chính sách quản lý chuyên ngành.
• Giấy phép nếu có.
• Biện pháp phòng vệ thương mại.

Xu hướng hiện nay là kiểm tra mã HS dự kiến trước khi đặt đơn số lượng lớn.

Để làm được điều này, người mua cần lấy từ nhà cung cấp những thông tin như chất liệu, công dụng, thành phần, model, nguyên lý hoạt động và catalogue nếu cần.

5. Giá sản phẩm rẻ không còn là tiêu chí quan trọng nhất

Một sản phẩm có giá rất thấp trên 1688 hoặc Taobao chưa chắc tạo ra lợi thế khi về Việt Nam.

Giá vốn thực tế còn có thể bao gồm:

• Giá mua sản phẩm.
• Ship nội địa Trung Quốc.
• Phí đóng gói hoặc pallet.
• Phí kho và bốc xếp.
• Chi phí xuất khẩu.
• Cước vận chuyển Trung Quốc – Việt Nam.
• Thuế nhập khẩu.
• Thuế GTGT.
• Thuế bổ sung nếu thuộc diện áp dụng.
• Phí khai báo hải quan.
• Chi phí kiểm tra chuyên ngành nếu có.
• Chi phí tại cảng hoặc cửa khẩu.
• Phí vận chuyển về kho tại Việt Nam.

Vì vậy, doanh nghiệp ngày càng chuyển sang so sánh tổng giá vốn về kho thay vì chỉ so giá sản phẩm hoặc cước vận chuyển.

6. Nhà cung cấp có khả năng cung cấp hồ sơ được ưu tiên hơn

Giá thấp từng là tiêu chí rất quan trọng khi tìm nguồn Trung Quốc. Nhưng với nhập khẩu chính ngạch, khả năng phối hợp của nhà cung cấp ngày càng có giá trị.

Một nhà cung cấp phù hợp cần có khả năng cung cấp hoặc phối hợp chuẩn bị các thông tin như:

• Thông tin pháp nhân.
• Thông tin nhà sản xuất.
• Invoice.
• Packing list.
• Catalogue.
• Thông số kỹ thuật.
• Thông tin lô hàng.
• Dữ liệu về xuất xứ khi cần.

Trong thực tế, một xưởng có giá thấp hơn nhưng thiếu hồ sơ có thể khiến doanh nghiệp gặp khó khi nhập số lượng lớn.

7. Truy xuất nguồn gốc và dữ liệu sản phẩm ngày càng quan trọng

Năm 2026, quản lý dữ liệu sản phẩm và truy xuất nguồn gốc là vấn đề doanh nghiệp cần chú ý hơn, đặc biệt với nhóm hàng thuộc diện quản lý hoặc có mức độ rủi ro cao.

Điều này tạo ra thay đổi ngay từ khâu tìm nguồn.

Người nhập không nên chỉ lưu link sản phẩm mà cần thu thập:

• Tên nhà sản xuất.
• Địa chỉ nhà sản xuất.
• Xuất xứ.
• Model.
• Thương hiệu.
• Số lô hoặc serial nếu có.
• Ngày sản xuất và hạn sử dụng nếu có.
• Catalogue hoặc tài liệu kỹ thuật.

Đây là nền tảng giúp doanh nghiệp quản lý hàng hóa tốt hơn khi số lượng SKU và nhà cung cấp tăng lên.

8. Xu hướng lựa chọn đường bộ và đường biển linh hoạt hơn

Không còn phương án vận chuyển duy nhất phù hợp cho tất cả đơn hàng.

Đường bộ thường được cân nhắc khi

• Lô hàng nhỏ hoặc trung bình.
• Cần gom nhiều đơn hàng.
• Muốn nhập theo nhiều đợt.
• Nhà cung cấp và điểm nhận thuận lợi cho tuyến đường bộ.

Đường biển thường được cân nhắc khi

• Hàng có số lượng lớn.
• Hàng nặng hoặc cồng kềnh.
• Đi nguyên container.
• Nhà cung cấp nằm gần cảng.
• Doanh nghiệp có thể chủ động kế hoạch tồn kho.

Doanh nghiệp ngày càng có xu hướng yêu cầu báo giá cả hai phương án rồi so tổng thời gian và tổng chi phí về kho.

9. Doanh nghiệp chú trọng hơn tới C/O và ưu đãi thuế quan

Hàng hóa có xuất xứ Trung Quốc có thể được xem xét hưởng ưu đãi thuế theo các hiệp định thương mại phù hợp nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện.

Vì vậy, trước khi đặt hàng, nhiều doanh nghiệp bắt đầu kiểm tra:

• Mã HS của sản phẩm.
• Thuế suất thông thường và ưu đãi.
• Khả năng đáp ứng quy tắc xuất xứ.
• Nhà cung cấp có thể phối hợp chứng từ xuất xứ hay không.

Điểm quan trọng là không nên hiểu rằng cứ có C/O là thuế nhập khẩu bằng 0%. Thuế suất thực tế còn phụ thuộc vào mã HS và điều kiện của biểu thuế tương ứng.

10. Chính sách quản lý chuyên ngành ảnh hưởng nhiều hơn tới quyết định nhập hàng

Người kinh doanh ngày càng phải kiểm tra sản phẩm trước khi đặt số lượng lớn vì một số mặt hàng có thể thuộc diện:

• Kiểm tra chất lượng.
• Chứng nhận hợp quy.
• Công bố sản phẩm.
• Kiểm dịch.
• Kiểm tra an toàn thực phẩm.
• Kiểm tra hiệu suất năng lượng.
• Giấy phép hoặc điều kiện nhập khẩu khác.

Những thủ tục này có thể ảnh hưởng tới chi phí và thời gian đưa hàng ra thị trường.

Do đó, xu hướng nhập hàng mới là check thủ tục trước – đặt hàng sau, thay vì mua hàng xong mới xử lý hồ sơ.

11. Việc tìm nguồn chuyển từ một shop sang nhiều nguồn dự phòng

Phụ thuộc hoàn toàn vào một nhà cung cấp tạo ra rủi ro khi xưởng tăng giá, chậm sản xuất hoặc thay đổi chất lượng.

Doanh nghiệp nhập hàng thường xuyên đang có xu hướng xây dựng danh sách:

• Nguồn chính.
• Nguồn thay thế.
• Nhà cung cấp dự phòng.

Khi tìm trên 1688 hoặc Alibaba, doanh nghiệp có thể chọn nhiều xưởng cùng sản xuất một sản phẩm rồi đánh giá dựa trên giá, năng lực, feedback và khả năng cung cấp giấy tờ.

12. Nhập hàng theo xu hướng thị trường nhưng giảm phụ thuộc vào sản phẩm quá ngắn hạn

Taobao và 1688 vẫn là nguồn quan trọng để phát hiện mẫu mã mới. Tuy nhiên, việc chạy theo một sản phẩm đang viral có thể tạo rủi ro tồn kho nếu nhu cầu giảm nhanh.

Người kinh doanh ngày càng quan tâm tới:

• Vòng đời sản phẩm.
• Tần suất khách hàng mua lại.
• Mức độ cạnh tranh tại Việt Nam.
• Khả năng tìm nhiều nhà cung cấp.
• Biên lợi nhuận sau khi tính đủ giá vốn.

Một mặt hàng có nhu cầu ổn định đôi khi phù hợp với hoạt động nhập khẩu lâu dài hơn một sản phẩm đang rất hot nhưng vòng đời ngắn.

13. Doanh nghiệp chuyển từ nhập từng đơn sang quản trị chuỗi cung ứng

Khi quy mô còn nhỏ, người nhập thường tập trung vào từng đơn hàng riêng lẻ. Khi doanh nghiệp phát triển, cách quản lý này không còn hiệu quả.

Xu hướng mới là quản lý toàn bộ chuỗi:

1. Tìm nguồn.
2. Kiểm tra nhà cung cấp.
3. Kiểm tra sản phẩm.
4. Kiểm tra mã HS và chính sách.
5. Đàm phán điều kiện mua.
6. Kiểm soát chứng từ.
7. Tổ chức vận chuyển.
8. Thông quan.
9. Quản lý lô hàng.
10. Phân phối tại Việt Nam.

Như vậy, logistics không còn là khâu cuối cùng sau khi mua hàng mà trở thành một phần của quyết định mua hàng ngay từ đầu.

14. Những rủi ro doanh nghiệp cần tránh trong xu hướng nhập khẩu mới

Chỉ chọn nhà cung cấp vì giá rẻ

Nguồn giá thấp nhưng thiếu hồ sơ hoặc giao hàng không ổn định có thể tạo chi phí lớn hơn về sau.

Đặt hàng trước khi kiểm tra thủ tục

Đây là nguyên nhân dễ khiến hàng đã sản xuất nhưng chưa đủ điều kiện hoặc hồ sơ để nhập.

Chỉ hỏi cước/kg

Cước vận chuyển chỉ là một phần của tổng giá vốn.

Không lấy đầy đủ thông tin sản phẩm

Thiếu chất liệu, công dụng hoặc thông số sẽ làm việc xác định mã HS và chính sách khó chính xác.

Không kiểm tra thương hiệu

Sản phẩm có logo hoặc nhãn hiệu của bên thứ ba cần được đánh giá kỹ trước khi nhập.

15. Doanh nghiệp Việt Nam nên thay đổi như thế nào?

Để thích ứng với Xu hướng nhập khẩu Trung Quốc Việt Nam, doanh nghiệp có thể thực hiện theo hướng:

1. Không lựa chọn sản phẩm chỉ dựa vào giá.
2. Kiểm tra nhà cung cấp và khả năng cung cấp hồ sơ.
3. Thu thập đầy đủ thông tin sản phẩm trước khi đặt.
4. Dự kiến mã HS và chính sách nhập khẩu.
5. Kiểm tra thuế và khả năng hưởng ưu đãi xuất xứ.
6. Tính tổng giá vốn về tới kho.
7. So sánh đường bộ và đường biển.
8. Lưu dữ liệu nhà sản xuất và từng lô hàng.
9. Xây dựng nguồn cung dự phòng.
10. Chỉ tăng số lượng khi toàn bộ phương án đã tương đối rõ.

Checklist trước khi nhập một mặt hàng Trung Quốc mới

• Đã tìm ít nhất một vài nhà cung cấp để so sánh chưa?
• Đã có đầy đủ chất liệu, công dụng và thông số chưa?
• Đã kiểm tra mã HS dự kiến chưa?
• Đã kiểm tra chính sách chuyên ngành chưa?
• Đã kiểm tra thuế nhập khẩu và VAT chưa?
• Có cần C/O hoặc hồ sơ xuất xứ không?
• Nhà cung cấp có phối hợp giấy tờ không?
• Đã xác định đường bộ hay đường biển chưa?
• Đã tính chi phí về tới kho Việt Nam chưa?
• Đã kiểm tra khả năng bán và biên lợi nhuận chưa?

Kết luận

Xu hướng nhập khẩu Trung Quốc Việt Nam đang chuyển từ việc đơn thuần tìm hàng giá rẻ sang xây dựng một quy trình nhập khẩu có thể kiểm soát về nguồn hàng, chứng từ, thuế, logistics và giá vốn.

Trung Quốc tiếp tục là nguồn cung quan trọng đối với doanh nghiệp Việt Nam, nhưng cơ hội sẽ đi kèm với yêu cầu quản trị cao hơn. Doanh nghiệp muốn nhập hàng lâu dài cần kiểm tra sản phẩm trước khi mua, lựa chọn nhà cung cấp có khả năng phối hợp hồ sơ, tính đầy đủ tổng giá vốn và chuẩn hóa dữ liệu từng lô hàng.

Thay vì chỉ hỏi “sản phẩm này bên Trung Quốc giá bao nhiêu?”, câu hỏi phù hợp hơn trong giai đoạn mới là: “Sau khi hoàn thành toàn bộ thủ tục và đưa hàng về kho Việt Nam, giá vốn thực tế là bao nhiêu và quy trình có thể lặp lại ổn định hay không?”

Khi tìm hiểu nguồn hàng và phương án nhập khẩu tại DPS Order, người mua nên chuẩn bị thông tin sản phẩm, số lượng, thông tin nhà cung cấp, chất liệu, công dụng và thông số kỹ thuật, quy cách đóng gói để việc kiểm tra có cơ sở cụ thể hơn.

Nếu bạn cần hỗ trợ tìm nguồn hàng, trao đổi với nhà cung cấp hoặc chưa biết bắt đầu từ đâu, DPS Order hỗ trợ tư vấn từng bước hoàn toàn miễn phí, kể cả khi bạn chưa quyết định mua hàng. Bạn có thể gửi link sản phẩm, thông tin nhà cung cấp và nhu cầu nhập khẩu tại Trung tâm hỗ trợ để được hướng dẫn kiểm tra nguồn hàng, thuế phí, thủ tục và phương án nhập khẩu phù hợp trước khi chốt đơn.